What's On

Waimeha - te reo

English

 

E hāngai ana ki 133 Huarahi o Weggery, Waikanae

Te Pā o Waimeha

I 1824 i tae mai tētehi tira o te iwi o Te Āti Awa i Taranaki i runga i te tono o Ngāti Toa.  Tētehi o ō rātou kāinga kei runga i tētehi puke taipū e titiro ana ki te wahapū o ngā awa e rua.  I 1830, ko ngā iwi o mua rā o tēnei rohe, a Muaūpoko me Rangitāne, i karangatia kia haere ki te whakamātautau i tētehi kai e kīia ana ināianei he paukena.  Ahakoa te whakatūpato a ētehi o Ngāti Raukawa, haere tonu mai rātou, ā, i runga i te whakahau a Te Rauparaha ka patua e Te Āti Awa me Ngāti Toa.

Te pakanga o Kuititantga

I tū te pakanga o Kuititanga i te taha o tēnei pā.  Koinei tētehi o ngā ‘Pakanga Pū’ ā-iwi whakamutunga i mua o te hainatanga o te Tiriti o Waitangi.

I 1839 kua kinō kē ngā tautohetohe i waenga i ngā ope haumi a Te Rauparaha, arā, a Te Āti Awa me Ngāti Raukawa,  Nā, i te 16 o Oketopa, i 1839 i whakaekengia a Waimeha i te pō e Ngāti Raukawa nō Te Horo me Ōtaki.  Ka whati ngā kaiwawao, ka rere ki Arapawaiti, i reira ka tae mai he ope tānga nō ētehi atu kāinga.  Nā te whana whakairi i hoki whakamuri ai te tauā o Raukawa ki te pae o te rohe ki Kukutauaki.  Nā, he hoa nō Te Rauparaha i ngā taha e rua, ā, mātakitaki noa ana ia i te whaiwhai mai i tētehi poti wēra i waho o te moana.  Nō muri tata mai o te pakanga ka tae mai te kaipuke o te Kamupene o Niu Tīreni, te Tory.  Nā ō rātou tākuta i tiaki te hunga taotū, ā, i ngā rangi tata i muri mai i tū tētehi hui whakahoatanga i runga i te Tory i waenga i ngā hoariri.  I 1848 i hoki atu ētehi o ngā tāngata a Waimeha ki Taranaki, ko te toenga i hūnuku ki te tuawhenua, ki Tuku Rākau.

Ngā Whakaahua

Pāwhiria te whakaahua kia whakanui.